Phố đường tàu Hà Nội: quy định, an toàn và những điều cần biết

Những bức ảnh đoàn tàu lách giữa hai dãy nhà, ly cà phê đặt ngay sát lối tàu chạy, đã khiến phố đường tàu Hà Nội nổi tiếng trên mạng xã hội. Điều mà những bức ảnh ấy ít khi cho thấy là thành phố coi các quán cà phê sát đường ray là vi phạm an toàn, đã nhiều lần dẹp bỏ và yêu cầu các công ty du lịch không đưa khách tới. Bài này giải thích phố đường tàu là gì, quy định nói gì và vì sao chúng tôi không khuyên bạn ngồi cạnh đường ray.

Phố đường tàu Hà Nội là gì

Phố đường tàu không phải một con phố riêng, mà là những đoạn đường sắt quốc gia có nhà dân dựng rất sát tuyến. Đường ray thuộc tuyến Hà Nội – Đồng Đăng, chạy giữa ga Hà Nội và ga Long Biên, rồi vượt sông Hồng trên cầu Long Biên.

Đến năm 2019, nhiều hộ dọc một số đoạn tuyến đã mở quán cà phê nhỏ, và du khách kéo đến xem tàu chạy qua chỉ cách một tầm tay. Đoạn được biết đến nhiều nhất nằm gần phố Phùng Hưng và Trần Phú, ở rìa khu phố cổ; các đoạn khác nằm trong những con ngõ ở phố Khâm Thiên và Lê Duẩn.

Vì sao phố đường tàu Hà Nội bị hạn chế

Quan điểm của thành phố rất rõ ràng. Đường sắt có hành lang bảo vệ ở hai bên đường ray, và bàn ghế, đám đông trong hành lang ấy là vi phạm quy định an toàn đường sắt. Bảng ở đầu bài tóm tắt quan điểm chính thức.

• Năm 2019. Chính quyền lần đầu yêu cầu xử lý các cơ sở kinh doanh dọc đường ray, nhưng việc buôn bán trở lại sau khi đợt kiểm tra kết thúc.
• Tháng 9/2022. Quận Hoàn Kiếm dừng các quán cà phê ở đoạn Phùng Hưng – Trần Phú, khẳng định mọi quán ở đây đều vi phạm hành lang đường sắt, đồng thời dựng rào chắn và lập chốt.
• Tháng 3/2025. Sở Du lịch Hà Nội yêu cầu các doanh nghiệp lữ hành và vận chuyển không giới thiệu, không tổ chức tour tới khu cà phê đường tàu.
• Năm 2025 và 2026. Lực lượng chức năng nhiều lần yêu cầu du khách rời đi, tháo dỡ bàn ghế, mái che và cho chủ quán ký cam kết. Không ít lần bàn ghế lại được bày ra khi đợt kiểm tra qua đi.

Vì vậy, việc một quán đang mở vào hôm bạn đi ngang không có nghĩa là quán được phép. Thường đó chỉ là lúc việc kiểm tra tạm lắng.

Rủi ro an toàn

Ở đoạn này, tàu chạy ngay sát các ngôi nhà, khoảng trống hai bên đường ray rất hẹp. Tháng 8/2026, một đoàn tàu đi qua đã hất văng chiếc điện thoại trên tay một du khách; đoạn video lan truyền rộng và chính quyền địa phương đã vào cuộc xác minh.

Tàu hỏa không thể dừng gấp hay đánh lái. Túi xách, gậy chụp ảnh, quần áo rộng hay một đứa trẻ bước lên sai thời điểm đều có thể gặp nguy hiểm. Một cảnh sát giao thông phải tuần tra dọc đường ray trước khi tàu tới để nhắc mọi người lùi lại, đủ thấy khoảng an toàn ở đây mong manh thế nào.

Mẹo nhỏ Nếu muốn ngắm tàu trong thành phố, hãy đứng ở đường phố công cộng chỗ đường ngang, phía sau rào chắn và lùi xa đường ray, hoặc đi bộ ra cầu Long Biên, nơi lối đi bộ tách biệt với đường tàu.

Tôn trọng quy định và người dân

Nếu bạn đang ở gần đường ray:

• không ngồi, đứng, đi lại hay tạo dáng trên ray hoặc khoảng sát bên;
• rời đi khi công an hoặc nhân viên đường sắt yêu cầu;
• không trèo rào chắn hay bỏ qua biển cảnh báo;
• nhớ rằng đây là nơi người dân sinh sống, hãy nói nhỏ và hỏi trước khi chụp ảnh nhà của họ.

Điều gì có thể xảy ra tiếp theo

Tương lai của phố đường tàu có thể do chính tuyến đường sắt quyết định. Đầu năm 2026, Hà Nội đề xuất dừng tàu khách trên đoạn đi qua trung tâm để chỉnh trang khu vực, và sau đó Bộ Xây dựng đã thống nhất giảm tàu khách, dừng tàu hàng trên đoạn này. Khi các thay đổi được áp dụng, sẽ có ít tàu hơn, hoặc không còn tàu nào để xem. Bảng ở trên ghi những gì chúng tôi nắm được gần nhất.

Kết hợp với các điểm gần đó

Đường sắt chạy tiếp lên cầu Long Biên trên một dãy vòm gạch đá ở rìa phía tây khu phố cổ. Đi bộ ra cầu rồi dạo các phố nghề trong phố cổ là cách an toàn hơn để cảm nhận lịch sử đường sắt của Hà Nội.