Chợ Đồng Xuân: cẩm nang dạo khu chợ đầu mối lâu năm của Hà Nội

Cứ men theo các phố nghề của khu phố cổ đi lên phía bắc, bạn sẽ tới chợ Đồng Xuân, khu chợ nơi người Hà Nội buôn bán theo lô suốt hơn một thế kỷ qua. Đây không phải điểm tham quan được bày biện cho khách. Đây là một khu chợ đang làm ăn thật, với những kiện hàng chồng cao, lối đi hẹp và người buôn tất bật, và chính vì thế mà đáng ghé qua.

Vì sao chợ Đồng Xuân đáng để biết

Chợ Đồng Xuân được xây năm 1889, thời Pháp thuộc, để thay cho các chợ cũ quanh đó và gom việc buôn bán của thành phố về một mối. Dần dần chợ trở thành đầu mối giao thương của cả miền Bắc, cung cấp hàng cho các cửa hàng ở nơi xa Hà Nội.

Khu chợ cũng đi qua những thời khắc gian nan của thành phố. Trong 60 ngày đêm giữ Hà Nội đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, chiến sĩ Trung đoàn Thủ đô đã chiến đấu với quân Pháp tại chợ ngày 14/2/1947, trận đánh khép lại đợt chiến đấu ấy. Năm 1994, một vụ cháy lớn gây thiệt hại nặng cho chợ. Chợ được sửa chữa, xây lại, và nay có nhiều tầng hàng.

Năm 2025, Công ty Cổ phần Đồng Xuân tổ chức kỷ niệm 135 năm của chợ, và một cuốn sách về lịch sử khu chợ được xuất bản dựa trên bản đồ, tư liệu lưu trữ.

Ở đó có gì

Điều đầu tiên cần biết là chợ Đồng Xuân chủ yếu là chợ bán buôn. Nhiều người buôn bán theo lô cho chủ cửa hàng từ các tỉnh, và có quầy không bán lẻ từng món. Bảng ở đầu bài giải thích cách mua bán hiện nay.

• Quần áo. Hàng thời trang là một trong những mặt hàng được buôn ở đây, thường bán theo bao, theo lô chứ không theo từng chiếc.
• Hàng hóa từ nhiều vùng miền. Từ lâu chợ là nơi gom sản vật khắp nơi để người buôn mang về địa phương mình.
• Các phố quanh chợ. Bên ngoài cũng tấp nập không kém, hàng hóa ra vào liên tục và xe cộ len lỏi qua.

Mấy năm gần đây việc buôn bán chậm lại. Một số người buôn đã chuyển sang bán lẻ để trụ lại, và thành phố đề nghị nghiên cứu đưa đặc sản vùng miền, sản phẩm OCOP vào chợ để phục vụ khách du lịch tới phố cổ. Những gì bạn thấy có thể thay đổi khi kế hoạch này được triển khai.

Mẹo nhỏ Nếu muốn mua, hãy hỏi rõ quầy có bán lẻ không trước khi chọn hàng, và thống nhất giá trước khi người bán gói đồ.

Tham quan lịch sự

Hãy nhớ đây là nơi người ta làm việc. Lối đi hẹp, người buôn bận rộn, vì vậy:

• đeo túi phía trước và nhường đường cho người khuân hàng;
• hỏi trước khi chụp ảnh cận mặt người bán;
• đừng đứng chắn trước quầy hàng khi xem;
• nếu người bán không muốn bán lẻ, hãy cảm ơn và đi tiếp.

Nên đi khi nào

Hãy đến vào ban ngày, lúc các quầy đang buôn bán. Chúng tôi chưa tìm thấy giờ mở cửa nào được công bố chính thức, và mỗi quầy có giờ giấc riêng, nên đừng để đến cuối ngày mới ghé.

Tối thứ Sáu, thứ Bảy và Chủ nhật, các phố đi bộ khu phố cổ mở, tuyến chợ đêm chạy từ Hàng Đào lên tới chợ. Đó là trải nghiệm khác hẳn phiên buôn bán ban ngày, với đồ ăn đường phố và các gian hàng dành cho khách tham quan. Lịch buổi tối có trong bảng ở trên.

Đi đến bằng cách nào

Từ hồ Hoàn Kiếm, đi bộ lên phía bắc qua phố cổ theo Hàng Đào và các phố nối tiếp; đây cũng là tuyến chợ đêm cuối tuần. Taxi hoặc xe công nghệ có thể đưa bạn tới gần chợ, dù các phố quanh đó thường ùn tắc.

Kết hợp với các điểm gần đó

Chợ Đồng Xuân rất hợp để ghép vào một vòng dạo các phố nghề trong phố cổ. Từ chợ, bạn có thể đi tiếp về phía cầu Long Biên để ngắm sông Hồng, hoặc quay lại phía nam về hồ Hoàn Kiếm.