Ăn vỉa hè Hà Nội an toàn thế nào

Ngồi ghế nhựa thấp bên lề đường ăn một bát bún là chuyện thường ngày ở Thủ đô. Bài này tổng hợp các khuyến cáo chung của cơ quan y tế để bạn ăn vỉa hè Hà Nội an toàn hơn mà vẫn thưởng thức trọn vẹn. Đây là thông tin chung, không thay cho lời khuyên của bác sĩ.

Ăn vỉa hè Hà Nội có an toàn không?

Không có câu trả lời đơn giản là có hay không. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) lưu ý rằng đồ ăn, đồ uống mua của người bán hàng rong làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở du khách. Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) năm 2025 cũng đã có văn bản cảnh báo ngành y tế Hà Nội về nguy cơ do bảo quản, chế biến không đảm bảo, nguyên liệu không rõ nguồn gốc và nhiễm bẩn; thịt nướng, xiên que và đồ ăn nhanh được nhắc tên riêng.

Thành phố cũng đã xây dựng các tuyến phố an toàn thực phẩm có kiểm soát. Nói cho thực tế: mức rủi ro tùy vào việc bạn chọn món gì và ăn ở đâu. Những thói quen dưới đây giúp giảm rủi ro.

Năm chìa khóa đằng sau các lời khuyên

Phần lớn lời khuyên về an toàn thực phẩm quy về năm nguyên tắc do Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đưa ra:

1. Giữ sạch sẽ: tay, bề mặt và dụng cụ.
2. Để riêng đồ sống và đồ chín.
3. Nấu chín kỹ, nhất là thịt, trứng và hải sản.
4. Giữ thực phẩm ở nhiệt độ an toàn: đồ nóng giữ nóng, đồ lạnh giữ lạnh.
5. Dùng nước và nguyên liệu an toàn.

Bạn không thể vào kiểm tra bếp, nhưng có thể quan sát xem hàng quán có làm theo những nguyên tắc này hay không.

Chọn hàng quán thế nào

Cục An toàn thực phẩm đã đưa ra vài gợi ý đơn giản cho người tiêu dùng, và du khách cũng áp dụng được:

• Nhìn chỗ chế biến. Ưu tiên hàng có khu nấu, khu nướng gọn gàng, người bán dùng kẹp gắp hoặc đeo găng tay.
• Dùng mắt và mũi. Bỏ qua xiên nướng hay thịt có màu lạ, món có mùi khó chịu, và dầu chiên đã đen sậm, dùng đi dùng lại.
• Để ý vị trí. Hạn chế ăn ở nơi đồ ăn bày ra giữa bụi bặm hoặc khói xe.
• Xem đồ ăn được giữ thế nào. Món nấu ngay trước mặt và ăn liền an toàn hơn món đã bày sẵn từ lâu. Trời nóng mùa hè ở Hà Nội khiến đồ ăn nhanh hỏng hơn.

Mẹo nhỏ Nhiều người Hà Nội chỉ ăn ở những hàng quen đã ăn nhiều năm mà không có chuyện gì. Khi đã tìm được hàng mình tin, quay lại đó là một thói quen hợp lý.

Ăn gì, uống gì

Khuyến cáo của CDC cho du khách, tóm tắt trong bảng ở trên, là ưu tiên món đã nấu chín kỹ và còn nóng, cẩn thận hơn với thịt, cá, hải sản có vỏ và trứng sống hoặc chưa chín. Nộm, rau sống và trái cây không tự tay gọt có rủi ro cao hơn vì không qua nấu nướng.

Có ăn đĩa rau sống đi kèm nhiều món Hà Nội hay không là lựa chọn của mỗi người. Có du khách vẫn ăn, có người chọn bỏ rau sống ra.

Về đồ uống, hãy chọn nước đóng chai còn niêm phong, hoặc trà, cà phê pha bằng nước sôi, và tránh nước máy. Nhiều đồ uống được phục vụ kèm đá; CDC khuyên tránh đá nếu không chắc đá được làm từ nước sạch. Khi còn nghi ngờ, hãy gọi đồ uống không đá.

Giữ tay sạch

Rửa tay bằng xà phòng và nước sạch trước khi ăn. Khi không có điều kiện, dung dịch sát khuẩn tay là phương án dự phòng; CDC lưu ý nó kém hiệu quả với tay bẩn thấy rõ hoặc dính dầu mỡ, nên hễ có thể thì hãy rửa bằng xà phòng.

Dị ứng và chế độ ăn riêng

Nhiều món Hà Nội dùng nước mắm, mắm tôm, hải sản có vỏ, ốc hoặc trứng, đôi khi chỉ một lượng nhỏ khó nhận ra. Nếu bạn bị dị ứng thực phẩm nghiêm trọng:

• mang theo thuốc mà bác sĩ đã kê cho bạn để xử trí phản ứng dị ứng;
• viết sẵn tình trạng dị ứng bằng tiếng Việt và đưa cho người bán trước khi gọi món;
• chọn món đơn giản, nhìn thấy được thành phần, và hỏi khi chưa chắc.

Người ăn chay nên biết nhiều loại nước dùng được nấu từ thịt hoặc xương, kể cả khi nhìn bát không thấy miếng thịt nào.

Nếu thấy không khỏe

Nếu thấy không khỏe, hãy nghỉ ngơi, uống đủ nước sạch, và đi khám nếu bạn lo lắng hoặc triệu chứng nặng, không đỡ. Khi khẩn cấp, số gọi xe cấp cứu có trong bảng ở trên. Nên mua bảo hiểm du lịch có chi trả chi phí y tế trước khi đến.

Trước chuyến đi, hãy hỏi bác sĩ hoặc phòng khám y tế du lịch về vắc xin; bảng ở trên liệt kê các loại liên quan đến thực phẩm và nước uống mà CDC khuyến nghị cho Việt Nam.